الشيخ عباس القمي
896
الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى )
صاحب قوانين تلمذ كرده تا آنكه به درجهء عالى از علم رسيد . مرحوم ميرزاى قمى او را اجازه مرحمت فرمود . پس از قم به دار السلطنهء اصفهان انتقال نمود و مشغول شد به ترويج شريعت مطهّره ، و در اصفهان مشهور شد به « فقيه » با آنكه جامع فنون معقول و منقول بوده و تزويج كرد در آنجا دختر زبدة العلماء و قدرة الحكماء محمد بن محمد بن محمد اللاهيجى مشهور به « ميرزا باقر نواب » را كه صاحب كتب نفيسه است ؛ مانند شرح نهج البلاغه و تفسير قرآن . و حق تعالى او را اولاد فضلا از صبيهء ميرزاى مذكور روزى فرمود و يكى از ابناى آن جناب رسالهاى نوشته در خصوص احوال والدش از فاتحه تا خاتمه ، و مصنّفات بسيار براى والدش ذكر كرده از جمله : البحر الزاخر در فقه ، و اللآلى المتلألأة در اصول ، و البدر الباهر در تفسير بعض آيات متعلقه به قصص ، و السراج المنير در فوائد الرجاليه ، و انيس المشتغلين در حكايات و مفاكهات ، و تبصرة المستبصرين در امامت ، و محيى الرفاة در قصايد عربيه و شرح آن ، و كتاب صلاة به فارسيه ، و مجموعهاى در رسائل متفرقه ، و حواشى و تعليقات بر شرح لمعه ، و بر قواعد علّامه ، و قواعد شهيد ، و طهارت مدارك ، و نكاح شرائع و اصول معالم و قوانين و بر شوارق و بر تجريد و غير ذلك . ولادتش در سنهء 1188 در نجف اشرف واقع شد و وفاتش در قمشه در سال و با در شب شنبه 18 ربيع الثانى 1245 و مرقدش در بقعهء امامزاده سيد على اكبر واقع است . و نجل جليل او ميرزا محمد حسن « 1 » - كه مصداق « الولد سرّ أبيه » و جامع كمالات پدر است و صاحب مصنّفات است در فقه و اصول و رجال . و صاحب تكمله فرموده كه ، وقتى در خدمت سيدنا الاستاد حجة الاسلام ميرزاى شيرازى - رضوان اللّه عليه - اسم ميرزا محمد حسن مذكور برده شد آن بزرگوار فرمود كه من شهادت مىدهم به آنكه او ثقه و مجتهد است از روى اختبار و معاشرت ، نه از جهت سماع و شهرت .
--> ( 1 ) . در مورد عالم جليل القدر ميرزا محمد حسن هزار جريبى ر . ك : المآثر و الآثار ، ص 163 ؛ ماضى النجف و حاضرها ، ج 3 ، ص 517 ؛ معارف الرجال ، ج 2 ، ص 238 ؛ نقباء البشر ، ج 1 ، ص 420 ؛ تذكرة القبور ، چاپ اين جانب ، ص 35